Tuğrul İnançer’in ardından

Prof. Dr.

mehdemirci@hotmail.com

www.mehmetdemirci.org

 

ÖZGEÇMİŞİ:

1942’de Konya’nın Bozkır ilçesine bağlı Kovanlık köyünde doğdu. Konya Akçeşme İlkokulu ve Konya İmam-Hatip Okulu’nda okudu. 1965’te İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nden mezun oldu. Orta dereceli okullarda iki yıl öğretmenlik yaptı. Tasavvuf Tarihi dersi için yapılan sınavla, 1969 sonlarında İzmir Yüksek İslâm Enstitüsü’ne atandı. Enstitü 1982’de Dokuz Eylül Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’ne dönüştü.

 

1984″te “doktor” unvanı aldı. 1987’de “doçent”, 1994″te “profesör” oldu. İlâhiyat Fakültesi’nde 40 yıla yakın Tasavvuf dersleri okuttu.

 

Öğretim üyeliği yanında, çeşitli zamanlarda Fakülte Kurulu üyeliği, İlâhiyat Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü, Temel İslam Bilimleri Bölüm Başkanlığı görevlerinde bulundu.

 

Kazakistan’da Hoca Ahmed Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi’nde 6 ay öğretim üyeliği yaptı.
Mayıs 2009’da emekli oldu.

 

TRT radyosunda uzun yıllar Ramazan için kuşak programlar yaptı. Hâlen İzmir Yeni Asır gazetesinde haftada iki gün köşe yazısı yazmaktadır.

 

İletişim

E-Mail: mehdemirci@hotmail.com

 

Telif Kitapları:

Yûnus’ta Hak ve Halk Sevgisi

Türkistan Notları

Yahya Kemal ve Mehmed Akif’te Tasavvuf

Hz. Mevlânâ ve Mevlevî Kültürü

Sorularla Tasavvuf ve Tarikatler

İbâdetlerin İç Anlamı

Gönül Dünyamızı Aydınlatanlar

Nûr-i Muhammedî

Mesnevi Hikâyelerinden Dersler

Hadislerle Tasavvuf Kültürü

Tarihten Günümüze Tasavvuf Kültürü-Makaleler

Tarihi-Tasavvufi Menkıbeler ve Yorumları

40 Levha 40 Yorum

İyiler ve İyilikler

Çeviri ve yayına hazırladıkları:

Nurlar Hazînesi (İbn Arabî’den çeviri 101 Kudsî Hadis)

Osmanlı Tasavvuf Kültürü (Kasîde-i Tâiyye Şerhi, İbn Fârız-Ankaravî)
 

A+
A-

Tuğrul İnançer’in ardından

Geçen hafta Ömer Tuğrul İnançer’i ahirete uğurladık. Kendisi hukukçu, musikişinas, yazar, iyi bir sohbet üstadı ve tasavvuf ehli idi.

İsterseniz biraz eskilere gidelim. 1925’te tekkeler kapatıldı. O güne kadar toplumda saygın bir yeri olan tekke mensuparı birdenbire sakıncalı duruma düştüler. Her türlü tasavvufi faaliyete son verildi. 1960-1970’lere kadar tasavvuf ve tarikat kelimeleri ürkülen sözlerdi. Zaman değişti, daha özgür ve daha rahat günler geldi. Çeşitli fikir akımları gibi tasavvuf da “öcü” olmaktan çıktı. En azından yaradılışı o yönde olan kimselerin tasavvufa yönelmeleri yaygınlaştı. Aslında tasavvuf, İslam’ın bütünüyle özümsenmesi, bir olgunlaşma ve ahlak yoludur.

Ne var ki, tekkelerin yasaklanmasından sonra geçen 40-50 sene zarfında tasavvuf kurumları olan tekke ve tarikatler unutturuldu, tasavvuf adabı ve erkanı özellikle de muhtevası neredeyse kayboldu. Bu arada tarikat görünümlü pek çok kişi ve kurum ortaya çıktı. Ne yazık ki bunların çoğunluğu tasavvufun özünden uzak, şekilci ve dışlayıcı bir özelliğe sahiptir.

CERRAHİ TEKKESİ
Tuğrul Efendi bu olumsuz gelişmenin istisnalarından biridir. Kendisi Karagümrük Cerrahi Tekkesi’nin postnişini yani şeyhi idi. Ama bu kimliğini dergah dışında hiçbir zaman dile getirmedi.

Cerrahilik Halvetiliğin bir koludur. Nureddin Cerrahi (v. 1721) tarafından kuruldu. Karagümrük’teki Cerrahi Tekkesi’nin son şeyhleri sırasıyla Fahreddin Efendi (v. 1966), Muzaffer Ozak (v. 1985), Safer Dal (v. 1999) ve Ömer Tuğrul İnançer’dir (1946-2022). Cerrahi Tekkesi gerek eskiden, gerekse tekkelerin kapatılmasından sonraki yıllarda İstanbul’un tasavvuf kültürü ve musikisi açısından en önemli merkezlerden biri olmuştur. Bu faaliyetlerini 1981’de açılan Türk Tasavvuf Musikisi ve Folkloru Araştırma ve Yaşatma Vakfı çatısı altında yürütmektedir. Buna ilave olarak 1991’de Kültür Bakanlığına bağlı, İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu kuruldu. Tuğrul Efendi’nin kurucu müdürü olduğu bu topluluk da Dergahın manevi himayesinde sayılır.

ÖRNEK BİR ŞEYH

Bilindiği gibi dergahlar resmen kapalıdır. Ama mesela Hacı Bektaş dergahı faaliyetlerini sürdürmektedir. Cerrahi tekkeside öyle. Ama burada bir incelik var, 25 yıldır dergah şeyhliği yapan Tuğrul İnançer, bu görevini dergah dışına taşımadı. Hali, tavrı, davranışları, kılık kıyafetiyle medeni ve zarif görüntüsünü hiç bozmadı. Bu köşeye koyduğum şeyh kıyafetli resmi, ancak vefatından sonra basında görüldü.

Tuğrul İnnaçer’in günümüzde tasavvuf kültürüne ve musikisine teorik ve pratik anlamda katkısı büyüktür. Bunun yanında kültürümüzü, medeniyetimizi, tasavvuf ahlakını özümsemiş olduğu gibi; bütün bunları her zeminde cesaretle ve belagatla ifade etme yeteneğine sahipti.

Biraz celalli olmasına rağmen Tuğrul Bey çağımızda tasavvuf kültürünü temsil konusunda iyi bir örnekti. Ruhu şad olsun.

YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR