Site Haritası
Kur'an-ı Kerim
Hadis-i Şerif
Hz. Mevlana
Eserleri
Seyyid Burhaneddin
Bahâeddin Veled
Şems-i Tebrizi
Selahaddin Zerkubî
Sultan Veled
Hüsâmeddin Çelebi
Hz.Mevlâna Dergâhı
Sema
Adab ve Erkan
Yolun Mertebeleri
Çelebilik
Mevlevi Ayinleri
Mevlana İhtifalleri
Akademik
Yükle
Hizmeti Geçenler
Mesnevi Sohbetleri
Mesnevi Hikayeleri
Sesli Kitaplar
Fihimafih Okumaları
Duyuru&Etkinlik
Haberler
Semazen Video
Semazen Radyo
E-Kart
Projelerimiz
Foto Galeri
Soru ve Cevaplar
Keşkül Dergisi
Linkler
KONYA
Evrad-ı Şerif
Dinletiler
Bağış

    

 

  




 

Google

Kur'an-ı Kerim

Dinleyelim


Hz. Mevlânâ'nın eserlerinden hangisini okudunuz?
Mesnevi
Divan-ı Kebir
Fihimafih
Mecalis-i Seba
Mektubat
Birkaçını
Hiç Birini
 
Davud el- Kayseri bizim neyimiz olur
16 Şubat 2017 00:06

Davud el- Kayseri bizim neyimiz olur?

Yaşadığı dönemde “Din ve Milletin Şerefi” anlamına gelen Şerefu'd-Din ve'l-Mille lakabı ile taçlandırılan Osmanlı'nın ilk baş müderrisi Dâvûd el-Kayserî aslen, İran Sâve'den gelen bir ailenin çocuğu olarak Kayseri'de dünyaya geldi. 11 Mart 1350 tarihinde İznik'te vefat etti. Önce Kayseri'de, sonra Mısır'da, Tebriz'de ilim tahsil etti. Tebriz'de Abdurrezzak Kaşanî'den Fusûs okudu. Kayseri'de zamânının meşhur âlimi Kadı Sirâceddîn Urmevî'nin talebesi oldu. Bu büyük âlim de bugünün Gelenek'ten kopuk hocalarının yakından tanıması gereken bir mühim zattır. Mevlana'nın yakın arkadaşı olan Kadı Urmevî, Karatay Medresesi'nde âlet ilimleri ile tasavvufi ilimleri beraber okuturdu. Hatta Sadreddin-i Konevi Mevlâna'nın cenaze namazını kıldırırken fenalaşınca yerine namazı kıldıran yine Urmevî idi.

Dâvûd Kayserî'nin Merâga matematik-astronomi okulunun üyelerinden ve Niksar'da ders veren İbn Sartak'ın bâzı geometrik şekillerin tasavvufî yorumlarını da yaptığı iki eserini istinsah ettiğini tespit eden İhsan Fazlıoğlu büyük bir imparatorluğun medrese geleneğinin baş mîmârı olacak bu âlimin ne kadar ilimler hiyerarşisine vakıf biri olduğunu da ortaya koymuş oldu.

İlimdeki şöhreti sadece Anadolu ile sınırlı kalmadı. Onun İran'a, Orta Asya'ya ve Hind'e kadar büyük bir alana uzanan tesiri daha çok Osmanlı İslam anlayışının kurucu babalarından olan ve “En Büyük Şeyh” lakabı ile meşhur Muhyiddin İbn Arabi'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserine yaptığı şerh ile olacaktır. O kadar ki daha hayatta iken Altın Ordu Devleti'nin Merkez Saray'ında kendi şerhi okunmaya başlanmıştı. Kayserî o Füsus Şerhi'nin başında şunları söyler: “Bir zaman geldi Allah Teâlâ beni muvaffak kıldı, sırlarının nurlarını açtı, kalp gözümden perdeleri kaldırdı, beni Rabbâni yardımla, gizli işaretleri bildirmekle, hazinelerini açmakla eksiksiz bir tevfîk ile destekledi; ihvanımız, Fusûsu'l-Hikem kitabını okumaya niyetlendi. O kitabı Hz. Peygamber, ehil insanlara sunsun ve hakikatlerden örtülü kalanları açıklasın, incelik ve sırlardan gizli kalanları açığa çıkarsın diye Şeyh Muhyiddîn İbn Arabî'ye vermişti. O şeyh ki, kâmil ve mükemmil, âriflerin kutbu, tevhîd ehlinin imâmı, tahkîk ehlinin göz aydınlığı, resullerin ve nebilerin vârisi, Muhammedî velayetin mührü, ilahî sırları keşfeden; hiçbir asrın ve zamanın benzerini nasip etmediği, dönüp duran feleğin dengini getirmediği, dini, milleti ve hakkı ihya eden bir erdir. Allah ondan râzı olsun ve onu râzı etsin; cennetini, vatanını ve yattığı yeri yüce kılsın”.

Kayseri'nin, üzerine şerhleri olan bir diğer kimse de selefi ulemanın tıpkı İbn Arabi gibi tekfir ettiği bir diğer bilge olan İbn Fârız'dır. Onun Tâiyye ve Mîmiyye manzumeleri üzerine açıklamalar yazmıştır.

Osmanlı'da onun çizgisi talebeleri Molla Fenârî ve Kutbeddin İznikî'den başlayıp ta 20. yüzyılın ortalarına kadar devam eder. Mesela İzmirli İsmail Hakkı (v.1946) Dârü'l-Mu'allimîn mektebinde okurken hocası Ahmed Asım Bey'den özel olarak Fusûs dersi almayı isteyince hocasının bu dersi Kayserî'nin şerhini okutarak yaptığını söyler.

Ne olduysa bundan sonra olur. Bizim yeni devre din adamlarımız başka kaynaklardan beslenmeye başlayınca bu gelenek kesilir. İrfan mı esas ilim mi esastır gibi suni tartışmalara giren zamanımız fukahası bu baş müderrisin, Ledünni İlim ve Hakiki Sevgi (çev. M. Bayrakdar, İst. 2009) eserine bir baksalardı orada bir Osmanlı müderrisinin ilimler anlayışını görürler beyhude teorilerle vakit geçirmezlerdi. Hatta tasavvuf nedir böyle bir ilimden biz bir şey anlamıyoruz diyenlere de yine onun Tasavvuf İlmine Giriş, (çev. M. Bedirhan, İst. 2013) kitabına, veyahut bu vahdet-i vücüd da nereden çıktı diyene de bir zahmet yine Kayseri'nin Vahdet-i Vücud Felsefesi, (çev. M. Bayrakdar, İstanbul 2013) kitaplarına bakmalarını tavsiye ederiz. Çünkü bu Osmanlı baş müderrisine göre en şerefli ilim “İlâhî İlimler”dir. Bu ilimler, ilâhî isim ve sıfatların, bunların hüküm ve lâzımlarının mazharlarda nasıl zuhûr ettiğinin bilinmesini amaçlar. Felsefe ve kelâmda da bu hususlar anlatılır ama onlar asıl meseleyi ihmâl etmiş ve kulun, Rabbi'ne nasıl yaklaşacağından, O'na nasıl ulaşacağından, yâni 'seyr ü sülûk'den söz etmemişlerdir. Halbuki ilim tahsîlinin gerçek maksadı budur. Yazdığı bütün eserlerde, tüm burhan ve delilleri onların (ehl-i nazar) tâkip ettiği yola uygun şekilde getirdiğini söyler. Çünkü şühûd ehlinin keşfi onlar için delil değildir, bu sebeple de kendileriyle kendi dillerinden konuşmak gerekir. “Aslında bu ilim, keşfî ve zevkî bir ilimdir. Dolayısıyla ondan ancak vecd, vücûd, ıyân ve şühûd sâhipleri pay alabilir. Ancak gördüm ki, zâhir ehli, bu ilmin bir asla dayanmadığını, onun şiirler, hayaller ve zikir yapmaya bağlı coşkunluklardan ibâret olduğunu zannediyorlar. Yine onlar sûfîlerin bu konuda bir delillerinin bulunmadığını düşünüyor ve tasavvufu kendisine uyulması gerekmeyen basit bir mükâşefe dâvâsından ibâret görüyorlar.”

Geçen haftaki yazımda 1997 yılında Kayseri'de bu büyük âlim hakkında Uluslararası bir Sempozyum yaptığımızdan bahsetmiştim. Orada sunulan tebliğler daha sonra Turan Koç hocanın gayretleri ile basıldı (Kayseri 1998). İşte o sempozyumda sunulan tebliğlerin sadece başlıklarına bir bakalım: G. R. AVANI “Dâvûd el-Kayserî'nin Meşşâî Felsefeye Eleştirisi”; M. BAYRAKDAR “Dâvûd el-Kayserî'de Zaman”; W. C. Chittick “Konevî'den Kayserî'ye Beş İlâhî Hazret”; E. DEMİRLİ “Dâvûd el-Kayserî'nin Fusûsu'l-Hikem Şerhi”; İ. DİNÂNÎ “Dâvûd el-Kayserî'nin İran'daki Etkileri”; İ. FAZLIOĞLU “Osmanlı Coğrafyasında İlmî Hayâtın Teşekkülü ve Dâvûd el-Kayserî”; D. GRIL “Tâiyyetü'l-Kübrâ Şerhi'nin Mukaddimesine Göre Dâvûd el-Kayserî ile İbn Arabî”; İ. KALIN “Dâvûd el-Kayserî'nin Varlık Tasavvuru ve Günümüz İslâm Düşüncesi Açısından Önemi”; M. E. KILIÇ “Dâvûd el-Kayserî'nin Âlem-i Misâl Yorumu”; T. KOÇ “Dâvûd el-Kayserî'ye Göre Keşf ve Müşâhede”; J. W. MORRIS “İbn Arabî'nin Fusûs'unda ve Dâvûd el-Kayserî'de Hayal Anlayışı”; M. S. ÖMER “Hint Altkıtasındaki Fusûs Şerhleri Geleneğine Dâvûd el-Kayserî'nin Etkisi”; S. SEVİM “Dâvûd el-Kayserî'de İnsan ve Evrendeki Yeri”; H. ŞAHİN “Dâvûd el-Kayserî'ye Göre Allah'ın Kelâmı”; M. TAHRALI “Dâvûd el-Kayserî'nin Fusûs Şerhi Mukaddimesi”.

Şimdi sorumu soruyorum: Yerli ve yabancı pek çok bilim adamının muhtelif konulardaki fikirleri üzerinde hala çalışmalar yaptığı böylesi bir âlim olan Davud el-Kayseri ile acaba bizim ne alakamız kaldı? Osmanlı Devleti'nin en baş müderrisinin İslam anlayışı ile bugün bize İslam'ı öğreten hocaların İslam anlayışları ne kadar örtüşüyor?âvûd el-Kayserî'nin Fusûs Şerhi Mukaddimesi”. Şimdi sorumu soruyorum: Yerli ve yabancı pek çok bilim adamının muhtelif konulardaki fikirleri üzerinde hala çalışmalar yaptığı böylesi bir âlim olan Davud el-Kayseri ile acaba bizim ne alakamız kaldı? Osmanlı Devleti'nin en baş müderrisinin İslam anlayışı ile bugün bize İslam'ı öğreten hocaların İslam anlayışları ne kadar örtüşüyor?

Yeni Şafak Gazetesi

Bu Yazı 248 defa okundu.
EDEP YAHU
M. Faik Özdengül
Mesnevi’den Hayvan Hikâyeleri
İsmail Güleç
Topkapı Sarayı ve Mevlâna
Mahmut Erol Kılıç
Oruç Açlık mı, Arınma mıdır?
Muhsin İlyas Subaşı
HZ. MEVLÂNÂ'YA GÖRE RAMAZAN VE ORUÇ
Editör'ün Seçimi
ORUCUN İÇ ANLAMI
Mehmet Demirci
Mevlânâ ve Nefs Eğitiminde Oruç
Misafir Yazar
ORUÇLUNUN GÜLÜMSEMESİ
Nuri Şimşekler
MESNEVİ’DE MANEVÎ MOTİVASYON
Yakup Şafak
Ramazan Üzerine
Ö. Tugrul İnançer
HAZRET-İ MEVLÂNÂ’NIN SEMÂ'I
A.Selâhaddin Çelebi
RAMAZAN VE ORUÇ GAZELLERİ
Adnan K.İsmailoğlu
Mesnevî ve Maârif’e göre Oruç
H. Nur Artıran
Oruç
Mehmet Fatih
Perhiz
M. Sait Karaçorlu
Oruç ile benliği at, can oluver
Cuma Mektupları
Tasavvufun Günümüzde Uygulanması
Cemalnur Sargut
HZ. MEVLÂNÂ’YA GÖRE ORUÇ
Editör'den
MEVLANA DOSTLARINA TARİHLER-II
İsmail Yakıt
Mevlânâ Aşıkı Mehmet Dede
Tarihten Bir Yaprak
Semâ'daki Sırlar
Sezai Küçük

Asitâne Mevlevi Kültür Dergisi

Anasayfa | Hakkımızda | Site Haritası | İletişim | E-mail
Semazen.net'in resmi web sitesidir.
Web sitemizin dışında farklı sitelere yönlendiren linklerin içeriklerinden Semazen.net sorumlu tutulamaz.
Copyright © 2005, Tüm Hakları Saklıdır.
Sayfa oluşturma zamanı: 0.0412 sn.
Programlama: CMBilişim Teknolojileri Görsel Tasarım: Capitol Medya